TỪ TOÁN HỌC ĐẾN SÁNG TẠO: THẦY VÀ TRÒ CÙNG TRỞ THÀNH NHỮNG CHỦ THỂ KIẾN TẠO ĐỔI MỚI TRONG MỖI GIỜ HỌC

Sáng ngày 04/12/2025, tại Trường Tiểu học Cao Viên II, Tổ Giáo dục – Phòng Văn hoá Xã hội xã Bình Minh tổ chức chuyên đề Toán lớp 5 theo phương thức giáo dục STEM với tiết dạy minh họa của cô giáo Nguyễn Thị Huyền (lớp 5A) qua bài học "Ngôi nhà kiên cố". Đây là một hoạt động chuyên môn thường kỳ được tổ chức nhằm thực hiện giảng dạy, học tập theo tinh thần đổi mới: biến Toán học thành chất liệu của sáng tạo, biến lớp học thành không gian trải nghiệm theo đúng định hướng của Chương trình Giáo dục Phổ thông 2018.

Dự chuyên đề có đồng chí Lê Hoàng Huy - Tổ trưởng Tổ Giáo dục - đại diện Phòng Văn hoá - Xã hội xã; cùng các đồng chí trong Ban Giám hiệu, giáo viên cốt cán các trường Tiểu học trên địa bàn.

Toán học: từ những con số đến trải nghiệm sống động

Ngay từ hoạt động khởi động, học sinh được "cuốn" vào bài học bằng bài hát: " Bài học STEM" với các hình khối, nơi các khối lập phương, hộp chữ nhật, hình trụ… "hóa thân" thành đồ vật quen thuộc. Học sinh sẽ thấy rất tò mò, rất có hứng thú, và các em sẽ được đặt ra những câu hỏi để tìm hiểu nội dung. Đây chính là chìa khóa đưa học sinh đến với khái niệm hình khai triển, vốn là một nội dung khó trong Toán học bậc tiểu học.

Trong hoạt động tiếp theo, học sinh tham gia trả lời các câu hỏi trắc nghiệm kiến thức nền bằng phần mềm Quizizz, ôn lại công thức tính diện tích các hình: tam giác, hình chữ nhật, hình thang, hình tròn… Giáo viên không chỉ củng cố kiến thức, mà còn tạo tâm thế sẵn sàng bước sang giai đoạn thiết kế - chế tạo.

Sự kết hợp giữa mô hình thực, phần mềm Paint, hoạt động gấp, dán và liên hệ thực tế đã biến hình học không gian vốn trừu tượng thành những trải nghiệm trực quan, dễ hiểu và đầy hứng khởi.

Xưởng sáng tạo STEM và những kiến trúc sư nhí

Trong phần trọng tâm của bài học thiết kế và chế tạo mô hình, học sinh làm việc theo nhóm 6, đóng vai "kiến trúc sư nhí" để phân tích yêu cầu, đề xuất giải pháp, vẽ bản thiết kế, đo - vẽ - tính toán kích thước, lựa chọn vật liệu phù hợp (giấy, bìa, ống hút, que kem…), lắp ghép và hoàn thiện mô hình "Ngôi nhà kiên cố".

Phần "xưởng sáng tạo" chính là nơi năng lực Toán học được vận dụng ở mức độ cao: xác định hình, ước lượng kích thước, xử lý lỗi thiết kế, đảm bảo độ vững và tính thẩm mỹ của sản phẩm. Cả một thế giới sáng tạo mở ra: từ cửa nhà, mái ngói, sân vườn… đến những mô hình mở rộng như Cánh quạt gió, ô tô, hộp quà. …. sau đó đăng tải sản phẩm lên Padlet để lớp học bình chọn "Mô hình 3D đẹp nhất".

Đây là sự kết nối giữa: tư duy toán học; kĩ năng công nghệ; năng lực thiết kế; làm việc nhóm; sáng tạo nghệ thuật theo đúng tinh thần của giáo dục STEM và yêu cầu của GDPT 2018.

Ứng dụng công nghệ: bước chuyển quan trọng của lớp học STEM

Trong tiết học, học sinh không chỉ làm mô hình, mà còn dùng Quizizz để kích hoạt kiến thức, sử dụng Paint để quan sát hình khối, Paint, chia sẻ và bình chọn sản phẩm trên Padlet, thuyết trình trước lớp…Những ứng dụng này giúp học sinh phát triển năng lực số - năng lực cốt lõi của công dân thế kỷ 21.

Thầy Ngô Viết Thành, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Cao Viên II nhận xét: "Dạy học Toán theo phương thức STEM giúp học sinh hiểu bài sâu hơn, được thực hành – trải nghiệm, đồng thời phát triển các năng lực tư duy, công nghệ, giao tiếp và hợp tác. Đây là cơ hội để giáo viên vận dụng linh hoạt phương pháp dạy học tích cực và làm chủ công nghệ."

Tiết học "Ngôi nhà kiên cố" thể hiện rõ: Tích hợp liên môn Toán – Công nghệ – Mĩ thuật – Tin học – Âm nhạc; Phát triển năng lực toàn diện trong tư duy logic, thiết kế đến chế tạo, giải quyết vấn đề, làm việc nhóm, giao tiếp, sáng tạo; Gắn học lý thuyết với thực tiễn: từ hình học đến kiến trúc, từ bản vẽ đến sản phẩm thật; Ứng dụng công nghệ số trong mô phỏng, thiết kế và đánh giá. Đó cũng là định hướng quốc tế của giáo dục STEM: không chỉ tạo ra sản phẩm đẹp mắt, mà quan trọng hơn là rèn tư duy hệ thống, khả năng thích ứng và sự tự tin trong môi trường số.

Lan tỏa tinh thần đổi mới từ mỗi tiết học

Trong phần thảo luận chuyên đề, đồng chí Lê Hoàng Huy, Tổ trưởng Tổ Giáo dục, đánh giá cao tiết dạy của cô Nguyễn Thị Huyền: vừa khoa học, vừa giàu cảm xúc. Học sinh chủ động, tự tin, hợp tác tự nhiên; giáo viên đóng vai trò người dẫn dắt, đúng tinh thần "lấy học sinh làm trung tâm". Đồng chí cũng bày tỏ lời cảm ơn đối với Ban Giám hiệu trường Tiểu học Cao viên 2 và Hội đồng sư phạm nhà trường, đặc biệt là cô giáo Nguyễn Thị Huyền – người thực hiện Chuyên đề. Thông qua chuyên đề khẳng định nỗ lực của giáo dục Bình Minh trong việc đưa công nghệ số vào lớp học, đổi mới phương pháp dạy học, phát triển năng lực học sinh, đổi mới sinh hoạt chuyên môn theo hướng nghiên cứu bài học, khuyến khích giáo viên sáng tạo, mạnh dạn triển khai STEM.

Hơn cả một tiết Toán, đây là hành trình gieo mầm năng lực cho học sinh biết tư duy, biết sáng tạo, biết vận dụng kiến thức để giải quyết vấn đề của cuộc sống. Bởi giáo dục không chỉ dạy kiến thức mà là trao cho học sinh khả năng kiến tạo tương lai của chính mình./.