GIÁO DỤC STEM TRONG ÂM NHẠC: Nguồn sáng tạo từ nghệ thuật và khoa học

Lan tỏa tinh thần đổi mới từ lớp tập huấn

Thực hiện Công văn số 4246/SGDĐT-GDTH ngày 15/10/2025 của Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội về việc tổ chức tập huấn nâng cao năng lực dạy học môn Âm nhạc, Mỹ thuật thông qua hoạt động giáo dục STEAM cấp Tiểu học, ngày 29/10/2025, Sở GD&ĐT Hà Nội đã tổ chức lớp tập huấn chuyên đề Âm nhạc tích hợp STEAM tại Trường TH&THCS Xanh Tuệ Đức, xã Bình Minh, thành phố Hà Nội.

Buổi tập huấn có sự tham gia của hơn 100 cán bộ quản lý và giáo viên Âm nhạc cấp Tiểu học trên địa bàn Thành phố. Các thầy cô được giảng viên hướng dẫn trực tiếp về giáo dục STEM, STEAM trong nhà trường tiểu học, thực hành thiết kế bài học, sáng tạo sản phẩm giáo dục, chia sẻ kinh nghiệm ứng dụng STEAM trong giảng dạy Âm nhạc và minh họa một số tiết dạy cụ thể.

Phát biểu tại buổi tập huấn, ông Đào Tân Lý - Trưởng phòng Giáo dục Tiểu học, Sở GD&ĐT Hà Nội nhấn mạnh: "Giáo dục STEM được ngành GD&ĐT Hà Nội triển khai từ năm học 2022–2023, khi Bộ GD&ĐT xác định nghệ thuật là môi trường nuôi dưỡng giáo dục STEM ở cấp Tiểu học, tạo hành lang để các địa phương thực hiện linh hoạt. Năm 2023, Bộ ban hành Công văn 909/BGDĐT-GDTH hướng dẫn tổ chức hoạt động giáo dục STEM, là cơ sở để Hà Nội đẩy mạnh STEAM trong các môn Âm nhạc, Mỹ thuật – góp phần phát huy năng lực sáng tạo, hợp tác và giải quyết vấn đề cho học sinh theo Chương trình GDPT 2018. Năm 2024, Sở tổ chức Ngày hội Công nghệ thông tin & STEM toàn ngành, và đến năm 2025, tập huấn chuyên đề STEAM dành riêng cho giáo viên Âm nhạc, Mỹ thuật nhằm chuẩn hóa năng lực thiết kế, tổ chức và nhân rộng mô hình trong toàn ngành."

STEAM: Cầu nối giữa nghệ thuật và công nghệ

Mô hình giáo dục STEAM – tích hợp Khoa học, Công nghệ, Kỹ thuật, Nghệ thuật và Toán học, đang trở thành xu hướng toàn cầu trong đổi mới phương pháp dạy học. Với Âm nhạc và Mỹ thuật, STEAM không chỉ là "công cụ", mà là chìa khóa mở rộng không gian sáng tạo, nơi nghệ thuật gặp gỡ công nghệ, kỹ thuật hòa quyện cùng cảm xúc.

Tại buổi tập huấn, giáo viên được hướng dẫn nhiều chủ đề học tập sáng tạo như: "Âm thanh từ vật liệu tái chế", học sinh tìm hiểu âm học và chế tạo nhạc cụ thân thiện môi trường; tích hợp STEAM trong hoạt động hợp xướng, hoà tấu chuỗi hoạt động trải nghiệm 1,2 dạy học như một bản nhạc sống động; ..Những tiết học như vậy không chỉ vượt ra khỏi giới hạn của "một môn học riêng lẻ", mà còn trở thành hành trình trải nghiệm, giúp học sinh phát triển tư duy phản biện, sáng tạo và năng lực hợp tác, đúng định hướng "Lấy học sinh làm trung tâm".

Từ tập huấn đến thực tiễn

Chương trình tập huấn ngày 29/10 đã trở thành diễn đàn trao đổi sôi nổi và cởi mở, nơi các giáo viên cùng nhau thực hành, thảo luận và xây dựng dự án học tập STEAM phù hợp với điều kiện thực tế tại các nhà trường.

Sau buổi tập huấn, Phòng Văn hóa - Xã hội xã Bình Minh sẽ phối hợp triển khai nhân rộng mô hình. Dự kiến, các trường sẽ xây dựng các tiết học như: Âm nhạc kết hợp Vật lý với chủ đề "Tần số và nhịp điệu"; Hay các dự án "Nghệ thuật và Chuyển đổi số" gắn với Đề án 06 và phong trào Chuyển đổi số cộng đồng tại địa phương. Giáo viên được khuyến khích thiết kế bài học mở, trong đó học sinh không chỉ "học" mà còn "làm - khám phá - trình bày sản phẩm", qua đó phát triển đồng bộ năng lực nghệ thuật, công nghệ, hợp tác và giao tiếp.

Sau buổi tập huấn, cô Nguyễn Thị Dung, giáo viên Âm nhạc Trường TH&THCS Xanh Tuệ Đức, chia sẻ: "Buổi tập huấn do Sở GD&ĐT Hà Nội tổ chức, với sự phối hợp chuẩn bị chu đáo của UBND xã Bình Minh và Trường Xanh Tuệ Đức. Lãnh đạo Sở rất thân thiện, quan tâm và lắng nghe ý kiến giáo viên; giảng viên nhiệt tình, kiến thức sâu rộng, tạo không khí học tập cởi mở và truyền cảm hứng. Nội dung chuyên đề là nguồn bồi dưỡng thiết thực, giúp chúng tôi hiểu rõ hơn cách lồng ghép STEAM trong Âm nhạc, làm tiết học sinh động, sáng tạo hơn. Tôi tin rằng học sinh sẽ hứng thú và chủ động hơn trong học tập. Xin trân trọng cảm ơn sự quan tâm và đầu tư của Sở GD&ĐT Hà Nội dành cho đội ngũ giáo viên."

Đồng hành cùng đội ngũ

Theo định hướng của Sở GD&ĐT Hà Nội, trong năm học 2025 - 2026, việc triển khai STEAM trong môn Nghệ thuật (Âm nhạc, Mỹ thuật) sẽ được nhân rộng tại tất cả các trường Tiểu học trên địa bàn. Sở sẽ phối hợp với Phòng Văn hóa - Xã hội các địa phương hướng dẫn, kiểm tra, đồng thời hỗ trợ các trường trang bị thiết bị, học liệu, ứng dụng công nghệ số trong giảng dạy. Các nhà trường được khuyến khích tổ chức Ngày hội STEAM Nghệ thuật, Cuộc thi sáng tạo dành cho học sinh Tiểu học, xây dựng phòng học sáng tạo, góc trải nghiệm đa năng nhằm khơi dậy niềm đam mê nghệ thuật. Đặc biệt, việc bồi dưỡng kỹ năng số cho giáo viên nghệ thuật sẽ được chú trọng, giúp giáo viên làm chủ công nghệ trình chiếu, dựng âm thanh, thiết kế đồ họa, tạo mô hình 3D và video minh họa phục vụ bài học.

Từ lớp tập huấn hôm nay, tinh thần STEAM sẽ tiếp tục lan tỏa, góp phần xây dựng môi trường học tập cởi mở, sáng tạo, nơi "Trường học hạnh phúc - Thầy cô sáng tạo - Học sinh năng động" không chỉ là khẩu hiệu, mà là hiện thực sống động trong mỗi tiết học.