Qua kiểm tra thực tế đồng ruộng của Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã, hiện nay lúa xuân trên toàn xã đang trong giai đoạn cuối đẻ nhánh - phân hóa đòng (Đứng cái), một số diện tích cấy trước tết nguyên đán lúa đang làm đòng. Thời tiết đầu tháng 4, trời oi bức, ngày nắng là điều kiện thuận lợi cho một số dịch hại chính trên lúa phát sinh, lây lan gây hại như bệnh đốm sọc vi khuẩn, bạc lá vi khuẩn, khô vằn, sâu cuốn lá nhỏ, rầy, …
Hình ảnh minh hoạ
Để chủ động ứng phó với diễn biến thời tiết nắng nóng, mưa giông có thể xảy ra giai đoạn cuối vụ, hạn chế tối đa ảnh hưởng của dịch hại đến năng suất lúa Xuân 2026. Trung tâm Dịch vụ tổng hợp xã hướng dẫn chăm sóc lúa giai đoạn đứng cái và phòng trừ dịch hại lúa tháng 4 như sau:
I. Chăm sóc và điều tiết nước
- Cần tập trung nhổ cỏ lồng vực, cắt sạch cỏ bờ hạn chế nơi trú ẩn của chuột và sâu hại, hạn chế nguồn bệnh lây lan cho lúa.
- Bón phân: Lượng bón phân kali từ: 2,0 - 2,5 kg/sào; đạm ure 0 – 1,0 kg/sào (Đối với những diện tích lá lúa xanh đen, có biểu hiện thừa đạm dừng bón tất cả các loại phân).
- Điều tiết nước: Đây là khâu đặc biệt quan trọng, có ý nghĩa lớn, ảnh hưởng đến năng suất lúa. Để tăng tỷ lệ hạt chắc, giai đoạn này cần giữ nước 3 – 5 cm, ở các vùng đồng trũng lưu nước từ đầu vụ có thể tháo nước để ruộng ẩm.
II. Phòng trừ sâu bệnh
1. Đối với bệnh đạo ôn hại lá: đã phát sinh gây hại trên các giống: Nếp thơm, TBR 225, J02,…. Tỷ lệ bệnh trung bình 3% lá, nơi cao 5-7 % lá, cục bộ > 10%, cấp bệnh phổ biến cấp 1-3, bệnh có thể lây lan và gây hại nặng trong thời gian tới, đặc biệt đây là nguồn bệnh gây hại trên cổ bông giai đoạn lúa trỗ bông, phơi mầu. Đối với những diện tích lúa đã bị bệnh dừng bón phân đạm. Tổ chức phun phòng trừ ở những diện tích lúa có tỷ lệ bệnh > 10% lá bằng một trong những loại thuốc có chứa hoạt chất: Tricyclazole, Propiconazole, Isoprothiolane … (Như thuốc: Ninja 35EC, Filia 525 SE, Beam 75 WP, Bump Gold 40 WP,…).
2. Bệnh đốm sọc vi khuẩn: Đã phát sinh gây hại cục bộ trên các giống nhiễm như: Bắc thơm số 7, TBR225, Thiên ưu 8,… Đối với diện tích lúa bị bệnh cần dừng bón tất cả các loại phân, giữ nước nông thường xuyên trên ruộng để tăng khả năng chống chịu của cây có thể bón 15 kg vôi bột/sào, rắc đều khi lá lúa còn ướt. Hoặc phun phòng trừ khi bệnh mới xuất hiện, tỷ lệ bệnh < 5% lá,bằng một trong các loại thuốc có chứa hoạt chất Bismerthiazol, Oxychloride, Streptomycin,…(Như thuốc: Xanthomix 20WP, Reward 775WP,Sieusieu 250WP, Batocide 12WP,…).
Chú ý: Đối với bệnh đốm sọc vi khuẩn điều tra phát hiện bệnh sớm, xử lý khi mới phát sinh có hiệu quả cao. Một số loại thuốc trong danh mục thuốc BVTV chỉ có tác dụng phòng bệnh nhưng hiệu quả trừ bệnh không cao.
3. Bệnh khô vằn: Đã phát sinh gây hại tỷ lệ bệnh trung bình 2% dảnh, nơi cao 3-5% dảnh, cục bộ > 10% dảnh, cấp bệnh phổ biến 1. Bệnh hại trên những ruộng cấy dày, ruộng có cỏ bờ rậm rạp, bón thừa đạm, thiếu kali, những ruộng đất pha thịt và thường gây hại nặng trên các giống nếp 97, Bắc thơm số 7, TBR225,… Bệnh gây hại tăng nhanh đến cuối vụ. Những diện tích có tỷ lệ bệnh >20% số dảnh cần vơ sạch lá gốc, lá bị bệnh cho cây thông thoáng kết hợp phun trừ bệnh bằng một trong các loại thuốc có chứa hoạt chất Hexaconazole, Propiconazole, Trifloxystrobin (Như: Tilt Super 300 EC, Anvil 5 SC, Help 40 EC, Nativo 750 WG,…).
4. Chuột hại: Chuột tiếp tục gây hại mạnh giai đoạn lúa đứng cái những ruộng lúa ven làng, gần gò đống, gần nơi ruộng bỏ hoang, bờ mương lớn… là nơi cư trú của chuột thường bị chuột gây hại nhiều. Các HTX NN và bà con nhân dân cần chủ động kiểm tra và tổ chức diệt chuột bằng mọi biện pháp để hạn chế tác hại do chuột.
Ngoài ra trong tháng 4, dự báo có các loại dịch hại như: Ruồi đục lá, rầy, bọ xít đen, ve sầu bọt, châu chấu,… gây hại cục bộ.
Lưu ý: Sử dụng thuốc đúng nồng độ và liều lượng theo hướng dẫn ghi trên bao bì của nhà sản xuất. Khi pha thuốc xong đề nghị người dân thu gom vỏ bao bì thuốc BVTV để vào thùng chứa chờ tiêu hủy, không được vứt ở ngoài bờ ruộng, mương máng để bảo vệ môi trường.
Trung tâm Dịch vụ tổng hợp đề nghị các HTX NN, các thôn, đội sản xuất trong xã phối hợp với cán bộ kỹ thuật của Trung tâm thường xuyên kiểm tra đồng ruộng, điều tra theo dõi chính xác diễn biến tình hình sâu bệnh, để thông báo, hướng dẫn cho người dân áp dụng tốt các biện pháp phòng trừ kịp thời, đem lại hiệu quả cao