Hiện nay trà lúa Xuân chính vụ ở giai đoạn đòng già - trỗ bông phơi màu, lúa trên toàn xã trỗ tập trung từ 01/5 - 10/5/2026, trà lúa Xuân muộn ở giai đoạn làm đòng. Bệnh đạo ôn lá hại lúa đã phát sinh và gây hại trên một số giống nhiễm như: J02, nếp thơm các loại, TBR225,… Tỷ lệ bệnh phổ biến 2-3% số lá, cao 5-7% số lá, cục bộ > 10% số lá, cấp 1,3. Ngoài ra bệnh phát sinh gây hại nhiều trên lá cỏ ven bờ ruộng.
Hình ảnh minh hoạ
Thời tiết se lạnh về đêm kèm theo mưa ẩm là điều kiện thuận lợi cho bệnh đạo ôn gây hại trên cổ bông, đặc biệt trên các giống nhiễm. Toàn xã các giống nhiễm như J02, nếp thơm các loại, TBR225,... chiếm > 52% cơ cấu giống nên nguy cơ bệnh đạo ôn cổ bông hại lúa phát sinh gây hại trên diện rộng cao. Để hạn chế ảnh hưởng của bệnh đến năng suất lúa Xuân 2026, trung tâm Dịch vụ tổng hợp hướng dẫn cách nhận biết và biện pháp phòng trừ bệnh đạo ôn cổ bông hại lúa như sau:
1. Cách nhận biết bệnh Đạo ôn hại lúa
Bệnh đạo ôn cổ bông là bệnh do nấm Pryricularia oryzae tấn công vào cổ bông, cổ gié lúa giai đoạn trỗ bông – chín. Khi mới nhiễm bệnh là một dấu chấm nhỏ màu đen đoạn cổ bông giáp tai lá, về sau lớn dần làm cổ bông héo gãy. Bệnh nhiễm sớm gây bông lúa khô trắng, lép hoàn toàn; nhiễm muộn gây gãy gục, lửng lép, ảnh hưởng trực tiếp đến năng suất, chất lượng lúa.
2. Biện pháp phòng trừ.
- Các HTX nông nghiệp, thôn đội sản xuất cùng bà con nhân dân thường xuyên kiểm tra đồng ruộng đặc biệt chú ý những diện tích lúa đã bị bệnh đạo ôn lá gây hại, những ruộng cỏ bờ um tùm, có nhiều vết bệnh đạo ôn trên lá, phát hiện bệnh sớm để có biện pháp phòng trừ kịp thời.
- Phun phòng trừ bệnh đạo ôn cổ bông ở những diện tích lúa có tỷ lệ bệnh ≥ 1% số lá đòng, cổ áo lá áp đòng bị bệnh khi lúa thấp tho trỗ bằng một trong các loại thuốc đặc hiệu có chứa hoạt chất Tricyclazole, Propiconazole, Isoprothiolane…. (Ninja 35EC, Filia® 525SE, Beam®75WP, Bump gold 40SE, Bamy 75WP, …).
Chú ý: Sử dụng thuốc theo nguyên tắc 4 đúng: đúng thuốc, đúng nồng độ liều lượng, đúng lúc, đúng cách; thu gom vỏ bao bì đúng nơi quy định. Những diện tích lúa đang trỗ bông phun thuốc vào sáng sớm hoặc chiều mát.
- Đề nghị các HTX NN, các thôn, đội sản xuất trong xã phối hợp cùng cán bộ kỹ thuật của trung tâm tăng cường điều tra phát hiện, phân loại trà lúa, giống lúa, xác định tỷ lệ, cấp bệnh hại, diện tích cần phòng trừ. Thông báo và hướng dẫn biện pháp phòng trừ không để bệnh lây lan, gây hại nặng trên diện rộng