Đây là nhiệm vụ có ý nghĩa quan trọng, góp phần cụ thể hóa các chủ trương lớn của Đảng về xây dựng bộ máy tinh gọn, nâng cao chất lượng quản trị ở cơ sở, đáp ứng yêu cầu vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.
Trên cơ sở Kết luận số 34-KL/TW ngày 18/5/2026 của Bộ Chính trị, Chỉ thị số 21/CT-TTg được ban hành nhằm bảo đảm việc sắp xếp thôn, tổ dân phố được thực hiện thống nhất, đồng bộ, khoa học và hiệu quả trên phạm vi cả nước.
Theo đó, việc sắp xếp phải bảo đảm phù hợp với các tiêu chí, điều kiện theo quy định của Chính phủ và yêu cầu quản lý trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Đồng thời, các địa phương cần xem xét toàn diện các yếu tố về lịch sử hình thành, truyền thống văn hóa, phong tục tập quán, đặc điểm dân cư, điều kiện tự nhiên, quốc phòng, an ninh và sự gắn kết cộng đồng để xây dựng phương án phù hợp, tạo sự đồng thuận trong Nhân dân.
Đối với những địa bàn miền núi, biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số hoặc khu vực có yếu tố tôn giáo đặc thù, việc sắp xếp phải được nghiên cứu kỹ lưỡng, bảo đảm giữ gìn bản sắc văn hóa, phát huy tinh thần đoàn kết, ổn định đời sống và đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước.
Một trong những yêu cầu quan trọng được đặt ra là quá trình triển khai phải giữ vững ổn định chính trị, bảo đảm quốc phòng, an ninh và trật tự an toàn xã hội. Các cấp, các ngành cần chủ động nắm bắt tình hình cơ sở, kịp thời giải quyết các vấn đề phát sinh, không để phát sinh điểm nóng hoặc những vụ việc phức tạp ảnh hưởng đến đời sống Nhân dân.
Cùng với việc sắp xếp địa bàn dân cư, Chỉ thị cũng đặc biệt quan tâm đến công tác bố trí, sử dụng đội ngũ người hoạt động không chuyên trách ở cấp xã, ở thôn, tổ dân phố. Việc thực hiện phải bảo đảm công khai, minh bạch, khách quan, đúng quy định; đồng thời thực hiện đầy đủ các chế độ, chính sách đối với những người tiếp tục tham gia công tác cũng như các trường hợp nghỉ công tác sau sắp xếp, góp phần ổn định tư tưởng và tạo sự đồng thuận xã hội.
Bên cạnh đó, việc lựa chọn, giới thiệu đội ngũ người hoạt động không chuyên trách tại cơ sở cần hướng tới xây dựng lực lượng có uy tín trong cộng đồng, có tinh thần trách nhiệm, năng lực vận động quần chúng, khả năng ứng dụng công nghệ thông tin và đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số. Đây là yếu tố quan trọng nhằm nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân và hiệu quả quản trị ở cơ sở trong thời kỳ mới.
Để bảo đảm tiến độ thực hiện, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các địa phương khẩn trương rà soát toàn bộ thôn, tổ dân phố; xây dựng phương án sắp xếp, tổ chức lại và phương án bố trí nhân sự phù hợp, hoàn thành trước ngày 10/6/2026. Quá trình triển khai phải thực hiện đầy đủ việc lấy ý kiến Nhân dân theo quy định của pháp luật, trình Hội đồng nhân dân cấp xã xem xét, quyết định và hoàn thành việc sắp xếp trước ngày 30/6/2026.
Các bộ, ngành Trung ương cũng được giao nhiệm vụ hướng dẫn, kiểm tra, bảo đảm nguồn lực và chế độ chính sách, tạo điều kiện thuận lợi để các địa phương tổ chức thực hiện hiệu quả.
Đặc biệt, công tác tuyên truyền được xác định là nhiệm vụ trọng tâm xuyên suốt. Cấp ủy, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội cần đẩy mạnh tuyên truyền để cán bộ, đảng viên và Nhân dân hiểu rõ ý nghĩa, mục tiêu và lợi ích của việc sắp xếp thôn, tổ dân phố; từ đó tạo sự thống nhất về nhận thức, đồng thuận trong hành động và phát huy quyền làm chủ của Nhân dân trong quá trình thực hiện.
Sắp xếp thôn, tổ dân phố không đơn thuần là điều chỉnh địa giới hay giảm đầu mối quản lý, mà là bước đi chiến lược nhằm nâng cao chất lượng quản trị ở cơ sở, xây dựng chính quyền gần dân, sát dân, phục vụ Nhân dân tốt hơn. Đây là tiền đề quan trọng để xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững của đất nước trong giai đoạn mới.